Oświadczenie
Fundacji im. Stefana Batorego i Instytutu Spraw Publicznych
w sprawie uchwał Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 5 czerwca 2006 r.
dotyczących sprawozdań wyborczych komitetów wyborczych
biorących udział w wyborach prezydenckich

Dnia 5 czerwca 2006 r. Państwowa Komisja Wyborcza podjęła uchwały, na mocy których przyjęto, bądź odrzucono sprawozdania wyborcze komitetów wyborczych kandydatów na Prezydenta RP. Lektura ich uzasadnień naszym zdaniem wskazuje, że przed podjęciem decyzji ograniczono się jedynie do sprawdzenia formalnej i rachunkowej strony sprawozdań wyborczych, pomijając niestety ich merytoryczną poprawność ze szczególnym uwzględnieniem realnych kosztów kampanii wyborczej. Komisji nie zaniepokoiło np. to, że w sprawozdaniach wydatkom na transport na spotkania wyborcze częstokroć nie towarzyszyły adekwatne koszty organizacji spotkań wyborczych.

Podjęte przez Państwową Komisję Wyborczą uchwały tylko w niewielkim stopniu odzwierciedlają liczne nieprawidłowości jakie zostały zaobserwowane w trakcie monitoringu finansowania prezydenckiej kampanii wyborczej prowadzonego w okresie od czerwca 2005 do maja 2006 przez Fundację im. Stefana Batorego we współpracy z Instytutem Spraw Publicznych. Nieprawidłowości te zostały zasygnalizowane w zastrzeżeniach do sprawozdań, jakie zgodnie z ustawą o wyborze Prezydenta RP skierowane zostały do PKW, a także przedstawione w raporcie z monitoringu ogłoszonym 19 maja 2006 r. (raport dostępny jest na stronie www.batory.org.pl).

PKW w niewielkim stopniu uwzględniła zastrzeżenia zgłoszone do sprawozdań przez Fundację im. Stefana Batorego. W uchwale dotyczącej przyjęcia sprawozdania wyborczego Komitetu Wyborczego Lecha Kaczyńskiego PKW w ogóle nie odniosła się do naszych zastrzeżeń, mimo że ustosunkowała się do podobnych zastrzeżeń wobec Komitetu Andrzeja Leppera i Donalda Tuska.

W szczególności, nasze zdziwienie budzi fakt, że w uchwale dotyczącej sprawozdania Komitetu Wyborczego Andrzeja Leppera PKW, odnosząc się do nieuwzględnienia przez ten Komitet wydatków związanych m.in. z wynajmem lokalu na jego siedzibę i kosztami rozmów telefonicznych, zadowoliła się wyjaśnieniem pełnomocnika finansowego Komitetu, że „ze względu na niemożność oddzielenia wydatków ponoszonych przez oba Komitety, powyższe koszty zostały uwzględnione i rozliczone w sprawozdaniu wyborczym Komitetu Wyborczego Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej”. Tym samym PKW wyraziło zgodę na sfinansowanie części kosztów poniesionych w trakcie kampanii prezydenckiej przez podatników w ramach zwrotu kosztów kampanii parlamentarnej.

Naszym zdaniem obecne regulacje prawne dotyczące finansowania kampanii wyborczej w wyborach prezydenckich są wysoce niedoskonałe, umożliwiając łatwe ukrycie nieprawidłowości w gospodarce finansowej komitetów i odpowiednie „przygotowanie” sprawozdań. Ich rachunkowa poprawność nie może stanowić zasłony dla zwykłych nadużyć. Dodatkowo niezwykle słabe procedury kontrolne nie pozwalają na rzetelne sprawdzenie podejrzeń co do merytorycznej poprawności sprawozdań i wykrycie patologicznych mechanizmów finansowania kampanii wyborczych. W raporcie postulowaliśmy konieczność pilnej nowelizacji ustawy o wyborze prezydenta RP.

Lektura uchwał Państwowej Komisji Wyborczej potwierdza tym samym nasze postulaty dotyczące usprawnienia działań PKW, tj.:

Warszawa, 13 czerwca 2006 r.